10 Mayıs 2013 Cuma

Yaşamadığın Şeylerin Ahkamını Kesmek


Ben sürekli soru soran ,düşünen, hoşuma giden konularda da konuşmayı seven biri oldum çocukluğumdan beri.Gerçi şimdilerde biraz daha içime kapandım(!) ama yine de ortamını ve kişisini bulunca susmadığım oluyor.Hele ki karşımdaki insan bilgisinden faydalanabileceğim,benim görüşüme ışık olacak şeyler konuşan biriyse gel de sustur beni.Dinlemeyi de konuşmayı da kişisine göre severim.Bunun adı menfaat mi ? Peki kabul menfaat olsun ama iyi bir menfaat bu kabul edin ..

Bu güne kadar öğrendiğim çoğu şeyi benim gibi yaşamayan insanlardan öğrendim.Hatta hiç tanımadığım kişilerden öyle şeyler öğrendim ki onlarca kitap okusam o derece etkili olmazdı aldığım dersler.İnsanlara çoğu zaman kızsam da her insanın bir var oluş sebebi vardır gerçeğini aklımdan hiç çıkarmadım.Daha doğrusu bunu da öğrendim ... Arada şikayetlerim oluyor ama yaşamlarla ilgili ahkam kesmemeye çalışıyorum.Yaşamadığım bir şey hakkında atıp tutmayı doğru bulmuyorum.Çünkü bu dünyaya gelirken hiç bir şeyi bilmiyorduk seçimlerimiz yoktu.O beğenmediğimiz ortamda yaşamın ortasında biz de olabilirdik.Şikayet ettiğimiz o kişi biz de olabilirdik ya da o beğenmediğimiz küçümsediğimiz o kişi biz olabilirdik...Acımasızca eleştirdiğimiz,küçümseyerek yanından geçtiğimiz,başka gezegenden gelmiş gibi baktığımız o insanlardan biri de biz olabilirdik;yanılıyor muyum ?

Sanki insanlığı düzeltmeye gelmiş gibi davrananlar var !Kendileri rahatın içinde huzur içinde yaşarken başkalarının günahlarını/hatalarını takip eden,yaptığı yanlışları hiç susmadan dillendiren,yaşamları yargılayan ama o durumda olanların da insan olduğunu hiç hatırlamayan birileri var içimizde..''Ahkam keseceğine elini uzat yardım et'', ''Madem beğenmiyorsun sen daha iyi bir yaşamla örnek ol o beğenmediğin kişilere'','' Aynı durumda olsan sen ne yapardın bir düşün'' diyesi geliyor insanın da anlayan olmayacağı için susuyor çoğu zaman.Yanlış davranışlar eleştirilebilir belki ama yaşamlar hakkında bilip bilmeden atıp tutmayı doğru bulmuyorum.Ne yaşadığını bilmiyorsun ki ne zorluklardan geçtiğini de ,nasıl olur da gördüğünle yargılarsın ve suçlarsın birini!

Benim de katlanamadığım kişiler var yaşamın içinde ama asla yaşadıklarıyla ilgili ahkam kesmem.Başkalarını küçümseyenlere;elindekilerin mutlak sahibi gibi davranıp bunun güveniyle başkalarını ezmeye çalışanlara katlanamıyorum mesela.En ufak iyiliği de karşılık bekleyerek yapanları da hiç anlamıyorum;kimi kandırma çabası bu ! Vardır hepimizin eleştirdiği şeyler doğru değil tabi ama eleştiriyoruz ,bazen dile getirerek bazen de düşüncelerimiz de..Ama yaşamlar konusunda ahkam kesilmesi trajikomik gibi geliyor bana.Yaşamadığın bir şey hakkında nasıl olur da yorumlar yapıp yargılarda bulunursun ,enteresan ! Empati yoksunu olduğumuzdan mı kaynaklanıyor acaba bu .....

23 yorum:

Erkan Şen dedi ki...

Bir:

Sorarlar

Sana yaşamadığın şeyleri sorarlar
Ahkam kesme
En çok mutlu musun diye sorarlar
Kulak asma
Arkadaşlığı soracaktırlar
Hatır et
Dostluğu sorarlarsa
Saygı göster
Sevdayı sorarlar arada
Duymazlıktan gel
Aşkı sorduklarındaysa
Kabirleri tarif et, görmek istedikleri yerde

Sana yaşamadıkları şeyleri sorarlar
Cevap verme
En çok mutluluğunu sorarlar
Tarif etmeye kalkma
Arkadaşlığını sorarlar
Esirgeme
Dostluğunu sorarlarsa
Karşılık bekleme
Sevdanı sorarlarsa
Anlatma
Aşkını sorduklarındaysa
Sessiz kal, kal ki büyüklüğü anlaşılsın

Şimdi sırası geldi deyip
Beni sana sorarlar
Seni bana sordukları gibi
Anlatma
Halimi sorarlar
Bilmezlikten gel
Dostluğumu soracaktırlar
Karşılıksızdı de sadece
Sevgimi sorarlarsa
Geçiştir
Aşkımı sorduklarındaysa
Kabrimi tarif et, görmek istedikleri yerde

...ve iki:

Empati yerine diğerkâmlık kavramını kullanmayı tercih ederim. Çünkü esas senin de bahsettiğin gibi olaylara kendi süzgecinden geçirerek bakmakla birlikte kendini düşünmek yerine başkasını düşünerek hareket etmektir. Bir başkasının yaşadıklarını yaşamadan insan kendini onun yerine koyamaz çünkü...

Selam ile.

hayalotobüsü dedi ki...

heryerde ve her zaman bu tarz insanlar bulunur!! içten içe dünyanın kendi etrafında döndüğüne inanıp, dışarıya çok derin ve düşünceli bir insanmış gibi göstermeye çalışırlar kendilerini..
maalesef empati yoksunu olduğumuzda doğrudur, başkalarının hayatlarını, kendi hayat şartlarımıza göre yargılıyoruz!! farklı şart ve koşulları göz ardı ediyoruz..
bu konuyla ilgili daha çok konuşurum da bu kadar yeter :))

Uyuşuk Hayalperest dedi ki...

Denir ya, ne idi o kelime yaa.. unuttum. Hani o beğenmediğin şeyi sende yaşamadan gitmezsin derler ya. Anlatabildim İnşaallah. :)
İşte bazı zamanlar gaflete düşüp, yazdığınız gibi düşüncelere düşünce, o geliyor aklıma.
Hem hiç birşey göründüğü gibi değildir ki.

absalom dedi ki...

ah sayın pabuç ahhhhh.
senden çoğaltmak lazım hayat daha güzel olur inan bana.

daha dün senden bir konuda fikir aldım...
suna yakın birsey dedin bana,
"herkesin hayatı kendine kime ne...ha ben olsam yapmazdım boyle birsey ama yaptığı yapmadığı kendini bağlar...kime ne"

yahu iste bu karsı kıyının kızı...

çevremdeki insanlar yargıladdılar suçlu ilan ettiler cezasını kestiler bile.

yahu nasıl üzüldüm anlatamam...

neise...
evet evet senin gibi düsünenlerden çoğaltmamız lazım:)))

destiny dedi ki...


Merhaba:-)
çok güzel bir konuya değinmişsiniz.
Akıl vermek kolay,
verdiğin aklı uygulamak zordur!

Aliyah Muhammed dedi ki...

Empati yoksunuyuz, evet. Bırak halimize şükretmeyi, başkalarının yaptıklarını eleştirir, kınar ve bazen de küçümseriz. Hiç birşey yapamıyorsak dahi en azından susalım. Ama yok, kimde var ki o edep. Susmayı da beceremiyoruz ki...

"Kınamayınız, kınadığınız şey başınıza gelmedikçe ölmezsiniz"
(Tirmizi, Kıyamet, 53, no: 2507)

Pabuc dedi ki...

@Erkan Şen,
1.bölüme sözüm yok; yazıdan güzel olmuş..

2. bölüm için de hem fikiriz ama ben diğerkârlık kavramını hiç duymamıştım sayende öğrendim inş. Ben de yaşamadığımız bir hayatı anlayamayacağımızı onun için ahkam kesmemeliyiz diyorum ama insan bana çoğu zaman yapıyoruz maalesef;az ya da çok..

Yorumun için teşekkürler,yorumların büyük bir katkı yazıya da düşüncelerimede...Varolasın...

@hayalotobüsü,
Sorun bu işte dünya hiç birimizin etrafında dönmüyor bizler yolcuyuz ama hadsizce diğer yolcuları yargılamakla meşgulüz..Az düşünüyoruz tüm sorunumuz bu ....

@Uyuşuk Hayalperest,
o söze can-ı gönülden inanıyorum çünkü en ufak eleştiride bulunduğumda bir gün onu yaşıyorum ve o an hatırlıyorum önceden eleştirdiğimi ve tövbe ediyorum.Ve neyi eleştirdiğimi yaşayarak bana öüreten Rabbime şükrediyorum..Daha büyük hatalardan uzak etsin Rabbim beni de hepimizi de...

@absalom,
:)) gerçi yazarken dünkü konu yoktu aklımda ama iyi tamamladılar birbirlerini

Herkesin hayatı bir tane ve bulunduğumuz ortamı seçmiyoruz gelirken ve yaşarken de aklımızla yüreğimizle karar veriyoruz ki
bizim hayatımız olsun hayat ..Bizler dünyaya onu bunu yargılamaya gelmiyoruz
bunu neden anlamıyoruz (söz önce kendime)

Üzülme ,üzülmesi gerekenler kendilerine üzülsün asıl.Sen şimdi bana kızacaksın ama ben bu durumda hep Halife Ömer 'i hatırlarım.O müşrikti Peygamberimizi öldürmeye geliyordu ama Müslüman oldu.Belli yaşa kadar müşrikti ama Müslüman olunca tüm günahları silindi.Onun için birileriyle ilgili atıp tutarken çok düşünmeliyiz ;)Onlar kendilerini affettirir de biz yaptığımız zanlarla baş başa kalırız;)

Ve teşekkür ederim karşı kıyının delikanlısı güzel yürekli laz :)

@destiny,
Öyle..

@Aliyah Muhammed,
bir de başkalarının yaşadıklarını küçümsemek var ki inanılır gibi değil...haklısın..Haddimizi unutunca her şey norma gelmeye başladı sanırım bizlere:(

BANU dedi ki...

Ben de elimden geldiği kadar bu konuda dikkatli olmaya çalışıyorum. Empati yapmak çok da zor değil. Yapmasını bilmiyorsak, öğrenebiliriz. Ben empatinin de tıpkı gülümsemek gibi öğrenilebilecek bir şey olduğuna inanıyorum.

Pabuc dedi ki...

@Banu dost
geldi geldi yorumun :)
Çok haklısın öğrenilebilir ama isteyenler öğrenir..Düşünen insanlar mesela ...Hem başkalarını yermenin ayıbı bir yandan da ömrünü kendini ilgilendirmeyen şeylerle heba etmek ...Allah doğruları görüp uygulayanlardan eylesin bizleri

Sevgiler..

GÖK-TÜRK dedi ki...

1)Herkesin kendi ateşini götürdüğü bir dünyada bir de işimiz gücümüz yokmuş gibi ahkam kesmek te neyin nesi ? De mi ama ?

2) İlk cümleyi okuduğum da sanatçıların '' Ayy ben çocukken de böyleymişim.Annemin saç fırçasını alır, sobanın üstüne çıkar sabuha söylermişim.O yüzden hiç soba yakamazmışız '' deyişleri aklıma geldi. :)

Pabuc dedi ki...

@GÖK-TÜRK,
çok güzel söylemişsin de işte bu dediklerini düşünmek lazım..Düşünmekte insanların en son yaptığı şeylerden biri..Kitabımızdaki onlara ikaza rağmen düşünmemek için olur olmaz bir yığın boş şeyle kafamızı dolduruyoruz !!!

Teşekkürler yorum için zorla yorum mu yaptırdım acaba ;)

GÖK-TÜRK dedi ki...

Estağfirullah.Hiç zorla olur mu ?Sen çok demokratiksin... İnsanların önüne yüzlerce yazının bağlantısını koyuyorsun ve seçin diyorsun.Daha ne olsun ? :)))))))))

Pabuc dedi ki...

O da yetmiyor linklerin başına adını yazıyorum değil mi :) Tabi ya neden zorla yazdırmış olayım ki ;)

GÖK-TÜRK dedi ki...

Tabiki hiç öyle şey olur mu ? :))))

Pabuc dedi ki...

Benim gibi blogger düşman başına :)

Kalemzade Kamil dedi ki...

Benim fikrimce: Edebiyatı daha iyi yapabilmek ve övünmek için ahkam kesmek değil, meramını daha iyi anlatabilmek için edebiyattan faydalanmak gerek... Ama hiçbir zaman ZANnın ardından gitmeyip, anlayıp da ahkamı öyle etmek gerek... İki farklı anlamdaki ve ayrı dildeki kelimeleri aynı anlama sahip kelimeler ZANnedersek, düşüncenin ve düşünmenin önüne bir duvar da biz örmüş oluruz. Elmalarla armutları aynı şey zannedersek ikisini topladığımızda şu kadar elmamız var desek de yalan söylemiş oluruz, şu kadar armudumuz var desek de.

Empati karar verme ve düşünme sürecini ilgilendirir, diğergamlık ise davranışı, yani eylem ve hareket safhasını. Yani önce düşünüp sonra hareket etmek gerektiği gibi; önce empati yapıp sonra diğergam davranılmalıdır. Başkasını gözeterek HAREKET etmeyi, kendisini başkasının yerine koyarak TEFEKKÜR etmeyle karıştırmamak gerek.

Arabesk kelimeler duyguları daha iyi ifade etmeye yarar ama düşünceler ifade edilirken insanoğlu bunu çoğu zaman, gerçekleri örtmek için kullanır. Eğer DÜŞÜNCE ön plandaysa "kendini başkasının yerine koymak" hukuki olmasa da vicdani bir sorumluluk olmalıdır. İş EYLEMe dönüştüğünde ise "başkalarının menfaatini de göz ardı etmeden hareket etmek" hem hukuki hem de vicdanidir.

Güzel, ders verici, had bildirici ve düşündürücü bir yazıydı. Kalemine sağlık kardeşim.

Pabuc dedi ki...

/Kalemzade Kamil,
bu güzel ve bilgilendirici yorumunuz için teşekkür ederim...Kendimizi düşündüğümüz gibi başkalarını da düşündüğümüzde erdem sahibi olacağız sanırım..Saygılar..

Gökhan Tunç dedi ki...

Seçimsiz yaşamlarını üstünlük görenler,ancak karşılarındakini küçülterek kendilerini büyüttükerini sananlardır.Hayat her geçen gün daha mı anlamsızlaşıyor yoksa ben mi yine anlam aramayı bıraktım bilmiyorum.
Empatiye yayın yasağı getirilmişti en son hatırladığım,ölenler ölmüş ,ölmeyenler ölümü bilmesin isteniliyordu...

Pabuc dedi ki...

Yorum cidden harikaydı..Teşekkürler..

Ölüm bilinmesin diye dünya dolusu çaba gösterilse de düşünen insana unutturulamaz ki..

Yeliz İnceoğlu dedi ki...

Empati yoksunuyuz evet, düşüncesiziz de çoğu zaman. Çünkü kimse uğraşmak istemiyor anladığım kadarıyla.

Pabuc dedi ki...

Çünkü bencillik birinci sıraya oturdu hayatımızda ..maalesef

Ramazan Aksoy dedi ki...

Absalom haklı :-) yorumuna katılıyorum.Kalemzade Kamil güzel yorumları var facede kapıştıgınız günü hatırlıyorumda, talihsiz bir gündü galiba aslında yazınla örtüşüyordu "ahkam kesmek" ti Kalamzade beyin o günkü yorumları.Anlaşılamamak zor bu ortamlarda, sonu pek hayr olmuyor malesef,tanımıyorsun beni diyorsun ya, tanımak için sözler ve düşünceler yeterli tabi birde anlaşılabilmek gerisimi teferruat be kardeşim.Agrasif ama saman alevi misali, çabuk sıkılan hangimiz degilizki, kibirli gururlu, en büyük handikapımız degilmi? dört dörtlük insan varmıki? istiyoruzki hep bizim gibi düşünsün o zaman ne anlamı kalırki toplum olmanın tektip insan düşüncesi bile sıkıcı, rengarenk olacak etrafın kırmızı öfkelendirecek yeri gelince sonra maviyle huzur bulacaksın yeşille sarmaş dolaş olacaksın sonra siyahla karamsar hal alacaksın beyazla mutlulugu yakalayacaksın.Neyse konu ahkam kesmekti nerelere daldık, galiba ahkam kestim :-) sözümü Rabbimin ayetiyle bitireyim "Ölümü ve hayatı en iyi ameli kim yapacak diye yarattım" Mülk Suresi
Selam ve dua ile

Ramazan Aksoy dedi ki...

"Pabuc" rumuzuyla yazından bir bölümü paylaşım yaptım hakkını helal et.

İnsan Bu Dünya'ya Dar !

Ne kadar da Vivaldi bi insan :)  Hani dalıyorsun uzaklara da başka bir dünyanın içinde buluyorsun ya kendini ne güzel bir nimettir o ; h...